Samenvatting
De beïnvloedbare ruimte binnen dit programma betreft vooral:
- minder (personele) inzet voor niet-wettelijk beleid, zoals:
- woonbeleid (10% = 0,15 miljoen)
- ruimtelijke ordening/plannen (10% = 0,3 miljoen)
- ruimtelijke kwaliteit/strategie (20% = € 0,3 miljoen)
- ondersteuning grondbeleid (20% = € 0,3 miljoen)
Een besparing brengt de woningbouwopgave in gevaar, mede gelet op de huidige werkdruk en uitvoeringscapaciteit;
- door onze strategische grondvoorraad (versneld) in ontwikkeling te nemen kunnen we op termijn structureel € 1,3 miljoen rentekosten besparen;
- de grondexploitaties, Oosterwold en het FVA bieden geen mogelijkheden voor structurele bezuinigingen/begrotingsruimte.
beïnvloedbaarheid netto uitgaven 2029
bedragen x € 1 miljoen
8
100,0%
De basis hiervoor is de totaalbegroting 2026-2029. Deze is, net zoals ieder jaar, bij de Programmabegroting 2026 digitaal beschikbaar gesteld. Hierin staat per raadsprogramma à onderdeel à activiteit hoeveel geld we uitgeven en binnenkrijgen en in welke mate dit beïnvloedbaar is. Hierin kun je doorklikken tot op het laagste niveau.
In deze notitie zijn de keuzemogelijkheden per programmaonderdeel van dit programma hieronder toegelicht. In bovenstaande grafiek zien we dat op dit programma ongeveer € 8 miljoen uit de algemene middelen wordt betaald. Daarvan is € 4,3 miljoen meer dan 50% beïnvloedbaar.
Stimuleren woningbouw
Het saldo van baten en lasten is op dit programmaonderdeel als volgt:
bedragen x € 1 miljoen
onderdeel | beïnvloedbaarheid | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 |
|---|---|---|---|---|---|
Verstrekking startersleningen | niet beïnvloedbaar | -0,2 | -0,2 | -0,2 | -0,2 |
Regels woonruimteverdeling | 50% tot 75% beïnvloedbaar | 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,1 |
Wonen | 75% tot 100% beïnvloedbaar | 4,1 | 4,1 | 1,4 | 1,4 |
Particulier opdrachtgeverschap | volledig beïnvloedbaar | 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,1 |
totaal | 4,1 | 4,2 | 1,5 | 1,5 |
Te zien is dat op het programmaonderdeel ‘Stimuleren woningbouw’ vooral de activiteit Wonen beïnvloedbaar is (75-100% beïnvloedbaar).
Apparaatskosten woonbeleid (activiteit Wonen) – structureel € 1,4 miljoen
Dit personeel werkt vooral aan overkoepelend woonbeleid, niet aan individuele woningbouwprojecten. Een voorbeeld is de overkoepelende inzet voor de versnelling van de woningbouw. Voor veel onderwerpen is beleid niet wettelijk verplicht, maar wel nodig om ervoor te zorgen dat Almere leefbaar blijft of zich kan ontwikkelen. Er kan worden gekozen om minder personeel hiervoor in te zetten en daarmee minder beleidsnotities en visies te maken. Bijvoorbeeld 10% minder inzet levert structureel € 0,14 miljoen op.
Ruimtelijke Ordening
Het saldo van baten en lasten is op dit programmaonderdeel als volgt:
bedragen x € 1 miljoen
onderdeel | beïnvloedbaarheid | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 |
|---|---|---|---|---|---|
Apparaatskosten ruimtelijke ordening | 25% tot 50% beïnvloedbaar | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 |
Ruimtelijke plannen | 25% tot 50% beïnvloedbaar | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 |
Anterieure overeenkomsten en Strategische aankopen | volledig beïnvloedbaar | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 |
Ruimtelijke kwaliteit | volledig beïnvloedbaar | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 |
Strategie | volledig beïnvloedbaar | 1,0 | 1,0 | 1,0 | 1,0 |
totaal | 4,9 | 4,9 | 4,9 | 4,9 |
Te zien is dat op het programmaonderdeel ‘Ruimtelijke Ordening’ vooral de activiteiten m.b.t ruimtelijke ordening (25-50%), ruimtelijke kwaliteit en strategie beïnvloedbaar (beiden 100%) zijn.
Apparaatskosten Ruimtelijke ordening en Ruimtelijke plannen – structureel € 3,0 miljoen
Deze activiteiten hebben vooral betrekking op personeelskosten. Dit personeel houdt zich bezig met het opstellen van ruimtelijk beleid (hoe we onze stad inrichten) maar ook databeheer (GEO) dat betrekking heeft op ruimtelijke ordening. Daarnaast valt hier personeel onder dat werkt aan het omgevingsplan en onderwerpen die daar mee samenhangen (geluid, stikstof, schone lucht). Ook wordt een deel van dit geld uitgegeven aan externe adviezen en onderzoeken (bijvoorbeeld milieu en natuur). Een deel van deze taken is wettelijk verplicht, vooral m.b.t. het omgevingsplan. Een deel van dit beleid is vrijwillig. Gemiddeld is de beïnvloedbaarheid 25-50%. Als we dit niet meer doen kan de leefbaarheid van de stad onder druk komen te staan. Bijvoorbeeld 10% minder inzet levert structureel € 0,3 miljoen op.
Apparaatskosten Ruimtelijke kwaliteit en Strategie – structureel € 1,8 miljoen.
Deze activiteiten hebben vooral betrekking op personeelskosten. Dit personeel houdt zich vooral bezig met het ontwikkelen van (vrijwillig) beleid voor stedenbouw en landschap, en de lange termijn verstedelijking van Almere. Het gaat om niet-wettelijk beleid en is daarom 100% beïnvloedbaar. Bijvoorbeeld 20% minder inzet levert structureel € 0,3 miljoen op.
Grondexploitatie
Het saldo van baten en lasten is op dit programmaonderdeel als volgt:
bedragen x € 1 miljoen
onderdeel | beïnvloedbaarheid | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 |
|---|---|---|---|---|---|
Mutatie boekwaarde grondexploitaties | niet beïnvloedbaar | -0,5 | 94,6 | 122,9 | 114,0 |
Apparaatskosten grondexploitatie | volledig beïnvloedbaar | -0,4 | -0,4 | -0,4 | -0,4 |
Grondexploitaties | volledig beïnvloedbaar | 0,5 | -94,7 | -123,0 | -114,1 |
totaal | -0,5 | -0,5 | -0,5 | -0,5 |
Uitvoering van grondexploitaties is vrijwillig en daarmee volledig beïnvloedbaar. Dit gaat echter per definitie om incidentele projecten. Hiermee kan dus geen structurele begrotingsruimte worden vrijgespeeld. Wel kan door andere inrichtingskeuzes (kwaliteit en type woningen) of kostenbesparingen (lagere plankosten door eenvoudigere projecten) de ‘winstgevendheid’ van de grondexploitaties verhoogd worden. Dit levert echter alleen incidenteel extra geld op.
Ondersteuning grondbeleid
Het saldo van baten en lasten is op dit programmaonderdeel als volgt:
bedragen x € 1 miljoen
onderdeel | beïnvloedbaarheid | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 |
|---|---|---|---|---|---|
Exploitatiekosten ontwikkelgebieden | 75% tot 100% beïnvloedbaar | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 |
Grondzaken | volledig beïnvloedbaar | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 |
totaal | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 |
De activiteit grondzaken bestaat vooral uit personeelskosten en inhuur. De totale werkzaamheden van gebiedsontwikkeling van gemeente Almere zijn verdeeld over diverse afdelingen. Grondzaken houdt zich vooral bezig met de (gebiedsoverstijgende) juridische en financiële aspecten, waaronder ook risicomanagement. Denk ook aan beleid voor betaalbare koop, het kostenverhaal of de verordening midden huur. Een deel van deze kosten worden toegerekend aan individuele projecten. Voor € 1,2 miljoen kan dit niet, dit wordt gedekt uit algemene middelen. Het zijn niet-wettelijke taken en daarmee is het volledig beïnvloedbaar. Als we minder inzetten dan kunnen we minder overkoepelend beleid maken en onze risico’s minder goed beheersen. Bijvoorbeeld 20% minder inzet levert structureel € 0,3 miljoen op.
Als het budget verlaagd wordt heeft dit wel negatieve consequenties voor werkzaamheden met betrekking tot de Trendbreuk Woningbouw. Daarnaast is dit ook in tegenspraak met de hogere ambitie, de beweging tot meer productie zien we al in de planning van de tenders. Momenteel is er al sprake van een forse werkdruk en bij vermindering van de capaciteit zal het risico op uitval van medewerkers toenemen.
Oosterwold
Het saldo van baten en lasten is op dit programmaonderdeel als volgt:
bedragen x € 1 miljoen
onderdeel | beïnvloedbaarheid | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 |
|---|---|---|---|---|---|
Oosterwold: kostenverhaal | niet beïnvloedbaar | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 |
totaal | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 |
Oosterwold is een zogeheten ‘anterieure gebiedsontwikkeling’. Initiatiefnemers ontwikkelen zelf hun eigen kavel en omgeving. De kosten die de gemeente maakt verhalen we via ‘kostenverhaal’, per saldo is dit dus neutraal. Als de kosten stijgen dan verhalen we meer, als de kosten dalen dan verhalen we minder. Een besparing levert dus geen geld op voor andere activiteiten. Bovendien is dit tijdelijk en niet structureel.
FVA Vernieuwend Wonen
Het saldo van baten en lasten is op dit programmaonderdeel als volgt:
bedragen x € 1 miljoen
onderdeel | beïnvloedbaarheid | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 |
|---|---|---|---|---|---|
Experiment Vernieuwend Wonen | niet beïnvloedbaar | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 |
totaal | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 |
De FVA-projecten betalen we uit het Fonds Verstedelijking Almere, per saldo is dit dus neutraal. Dit fonds voeden we samen met het Rijk en de provincie. Met zijn drieën besluiten we ook over de besteding van deze middelen, via het meerjarenprogramma en de jaarprogramma’s FVA. We kunnen dus niet zelfstandig besluiten het geld anders te besteden. Bovendien gaat dit om incidentele middelen.
Commerciële producten
Het saldo van baten en lasten is op dit programmaonderdeel als volgt:
bedragen x € 1 miljoen
onderdeel | beïnvloedbaarheid | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 |
|---|---|---|---|---|---|
Commercieel en strategisch vastgoed | 50% tot 75% beïnvloedbaar | 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,1 |
Huur-, erfpacht- en landbouwexploitatie | 75% tot 100% beïnvloedbaar | -2,1 | -2,1 | -2,1 | -2,1 |
MVA-gronden rentekosten | 75% tot 100% beïnvloedbaar | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 |
totaal | -0,8 | -0,8 | -0,8 | -0,8 |
Te zien is dat op het programmaonderdeel ‘Commerciële producten’ vooral de activiteiten m.b.t huur- en erfpachtgrond en de MVA-gronden rentekosten beïnvloedbaar zijn (beiden 75-100%).
Huur-, erfpacht en landbouwexploitatie – structureel € -2,1 miljoen
Deze activiteit levert structureel geld op. De kosten zijn voor de huidige gronden (rente, personeel) relatief laag. We rekenen marktconforme huurprijzen aan de gebruikers van deze gronden. Per saldo is er een voordeel van structureel € 2,1 miljoen. We kunnen hier niet/nauwelijks op besparen.
MVA-gronden rentekosten – structureel € 1,3 miljoen
We kunnen onze strategische grondvoorraad versneld in ontwikkeling nemen. Over de boekwaarde van deze grond betalen we nu rentekosten. De grootste kostenposten zijn Overgooi (€ 0,5 miljoen) en Pampushout (€ 0,7 miljoen). Als we de grond in ontwikkeling nemen en verkopen vervallen deze rentekosten voor de algemene dienst. Op termijn levert dit een besparing op van structureel € 1,3 miljoen. Op welke termijn dit realistisch is zal onderzocht moeten worden.