Op 17 maart 2026 is de Ontwerp-gebiedsprogrammering Almere Centrum in het college besproken. Door de toevoeging van 15.000 woningen in Almere Centrum zijn nieuwe maatschappelijke voorzieningen noodzakelijk. Tot 2050 gaat het om € 205 miljoen aan maatschappelijke investeringen , waarvan € 149 miljoen gemeentelijk . Dit betreft alleen de bouwkosten. Naast deze bouwkosten komen daar substantiële jaarlijkse exploitatiekosten bij. Voor de exploitatiekosten van maatschappelijke voorzieningen reserveren wij ieder jaar (cumulatief) € 0,5 miljoen in de begroting. Dit is voor de gehele stad en waarschijnlijk niet toereikend. Daarom stellen we voor in ieder geval geld te reserveren in een investeringsfonds voor de bouwkosten. De gebiedsprogrammering vormt het nieuwe inhoudelijke kader voor deze voorzieningen en wordt ingebed in de Strategische Huisvestingsplannen en de investeringsagenda richting de Programmabegroting 2027. Het college vraagt de raad om dit als richtinggevend te beschouwen bij toekomstige financiële en ruimtelijke keuzes.
Investeringsplan maatschappelijke voorzieningen Centrum op hoofdlijnen
Op hoofdlijnen gaat het om de volgende benodigde bedragen:
bedragen x € 1 miljoen
Categorie | 2026 | 2030 | 2035 | 2040 | 2045 | 2050 | Totaal |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Kunst/cultuur | 40 | 40 | |||||
Onderwijs | 26 | 26 | 26 | 79 | |||
Sport/bewegen | 3 | 2 | 12 | 16 | |||
Zorg/welzijn | 4 | 4 | 3 | 3 | 14 | ||
Eindtotaal | 4 | 44 | 31 | 38 | 29 | 149 |
Bij kunst en cultuur wordt gedacht aan een cultuurhuis aan de Markerkant, een extra poppodium, filmhuis, erfgoedcentrum en uitbreiding van de centrale bibliotheek.
De investeringen in het onderwijs betreffen nieuwe scholen die nodig zijn om te voldoen aan onze verplichting voor onderwijshuisvesting.
De investeringen in sport en bewegen betreffen 26 centrale speelplekken, 43 steunplekken, 19 sport- en ontmoetingsplekken, 1 sporthal en 1 voetbalveld. Dit voetbalveld kan ook een plek krijgen buiten het centrum.
Voor het onderdeel zorg en welzijn gaat het bijvoorbeeld om 3 buurthuizen, 2 jongerencentra en diverse buurtontmoetingsplekken.
Hierboven zijn de eenmalige investeringskosten van de gebouwen weergeven. Als we deze omrekenen naar jaarlijkse kosten (kapitaallasten) en bijbehorende exploitatiekosten dan is het totaalbeeld van de jaarlijkse kosten als volgt:
bedragen x € 1 miljoen
Categorie | 2026 | 2030 | 2035 | 2040 | 2045 | 2050 | 2051 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Kunst/cultuur | 7,1 | 7,1 | 7,1 | 7,1 | |||
Onderwijs | 4,7 | 9,3 | 14,0 | ||||
Sport/bewegen | 0,6 | 0,6 | 0,6 | 0,4 | 2,1 | 2,1 | |
Zorg/welzijn | 0,8 | 1,4 | 2,0 | 2,0 | 2,5 | ||
Eindtotaal | 0,6 | 1,4 | 9,1 | 14,2 | 20,5 | 25,6 |
Confrontatie investering en dekking
De dekking van deze investeringen is een grote financiële uitdaging.
De investeringen moeten worden afgedekt uit de volgende bronnen:
- Onderwijshuisvesting: budgetten voor autonome groei onderwijshuisvesting.
Als de stad groter groeit, krijgen we meer geld uit het gemeentefonds. Omdat dit een wettelijke taak is zetten we het geld hiervoor opzij. Zo garanderen we dat we de benodigde nieuwe schoolgebouwen kunnen betalen.
- Maatschappelijke voorzieningen: autonome groei exploitatiebudget € 0,5 miljoen per jaar.
U hebt in 2022 besloten om vanaf 2026 jaarlijks € 0,5 miljoen te reserveren voor maatschappelijke voorzieningen. Als we dit omrekenen naar een bedrag voor Almere Centrum komt dit neer op € 200.000 per jaar.Dit betekent dat het beschikbare budget voor Centrum dan uitkomt op € 4,7 miljoen.
Bovenstaande budgetten zijn onvoldoende om de jaarlijkse kosten van alle maatschappelijke voorzieningen in het Centrum te kunnen dekken.
We adviseren daarom om een deel van de winstafdracht van het grondbedrijf te sparen voor maatschappelijke voorzieningen. We gaan nu indicatief als rekenvoorbeeld uit van € 40 miljoen in 5 jaar. Als we dit omrekenen dan dekt dit jaarlijks €1,5 miljoen aan kapitaallasten.
Onderstaand zijn de geraamde kosten en de op basis van deze uitgangspunten beschikbare dekking tegenover elkaar gezet. Dit is een indicatieve becijfering om een beeld te schetsen van het realiteitsgehalte. Als u kunt instemmen met deze beleidslijn, zal alles worden uitgewerkt in concrete investeringsplannen, en bijbehorende dekking.
bedragen x € 1 miljoen
| 2025 | 2030 | 2035 | 2040 | 2045 | 2050 | 2051 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Totaal lasten | 0,6 | 1,4 | 9,1 | 14,2 | 20,5 | 25,6 | |
Dekking | |||||||
budget post maatschappelijke voorzieningen | 0,2 | 1,4 | 2,6 | 3,7 | 4,7 | 4,7 | |
indicatief budget investeringsfonds | 0,3 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | |
budget autonome groei onderwijshuisvesting | 4,7 | 9,3 | 14,0 | ||||
Totaal dekking | 0,5 | 2,9 | 4,0 | 9,8 | 15,4 | 20,1 | |
Saldo | -0,1 | 1,5 | -5,1 | -4,4 | -5,0 | -5,5 |
Zoals uit dit overzicht blijkt kunnen nog niet alle kosten worden gedekt
Bovendien is de inventarisatie van benodigde investeringen nog niet compleet. De inventarisatie van maatschappelijke investeringen betreft nu alleen Almere Centrum. Op dit moment werken we aan een inventarisatie voor de hele stad. De kosten zullen dan drie tot zes keer zo hoog worden. Voor de dekking daarvan hebben we de volgende richtingen in het vizier:
- We hebben nu gerekend met 15.000 woningen. Als de stad richting 2050 doorgroeit met 35.000 woningen komt er nog op termijn nog € 6,2 miljoen beschikbaar via de post maatschappelijke voorzieningen.
- Vanuit de grondexploitatie rekenen we nu indicatief met € 40 miljoen. Ook na 2031 is er in potentie nog winstafdracht mogelijk, die als dekking kan dienen.
- Ook kunnen aanvullende fondsen gezocht worden, zoals bijdragen vanuit het Fonds Verstedelijking Almere (FVA). Dit fonds is ingericht voor de realisatie van voorzieningen die noodzakelijk zijn voor de groei van de stad (schaalsprong). We onderzoeken op welke wijze het FVA ingezet kan worden voor de realisatie van deze voorzieningen.
- Vanuit de lobby met het rijk kan aanvullende dekking worden gerealiseerd.
En natuurlijk is het ook kiezen met schaarse middelen: binnen de programmering en fasering van voorzieningen zijn nog keuzes te maken om dit tekort op te lossen.