Bezuinigingsmonitor

We gaan de afdeling communicatie anders organiseren, waardoor we € 1,1 miljoen verwachten te kunnen besparen. Dat is € 0,4 miljoen meer dan de oorspronkelijke bezuinigingsopdracht. Dat is nodig omdat we minder communicatieopdrachten uitvoeren per jaar. Omdat het ook om personeel gaat reserveren we in 2026 de eerste € 1,1 miljoen als frictiebudget. Uiteraard hopen we dat we het personeel op andere plekken in de organisatie een plek kunnen geven zodat dit niet nodig is of dat we de besparing kunnen realiseren door natuurlijk verloop.

Een deel van de formatie betreft vast personeel. Daardoor kunnen er frictiekosten ontstaan.

We bezuinigingen structureel € 360.000 extra op de brede bestuurskosten waaronder collegewoordvoering en deze vrijgekomen middelen worden structureel geïnvesteerd in het vergroten van de BOA-capaciteit op de thema’s toezicht en handhaving afval en mensenhandel (€ 310.000) en op het thema straatintimidatie (€ 50.000).
Vanaf 2027 zijn de kosten voor zes wethouders, en de burgemeester, opgenomen in de begroting. Als deze bezuiniging volledig wordt ingevuld betekent dat er vijf woordvoerders en zes bestuursadviseurs beschikbaar zijn voor de ondersteuning van het gehele college. Dit betekent dat er niet langer twee individuele adviseurs zijn voor de portefeuillehouders maar dat daar andere afspraken over gemaakt moeten worden. Dit heeft uiteraard ook personele consequenties. De invulling van de bezuiniging wordt meegenomen in de ondersteuning van het nieuwe college, het kan zijn dat deze in omvang veranderd.

Er is een generieke bezuiniging van € 125.000 ingeboekt op de bedrijfsvoering van de afdeling Werk en Inkomen. Zoekrichtingen zijn bezuinigingen binnen het management en afdelingsbreed onderzoeken of vacatures geschrapt kunnen worden. In december 2025 zal hiervoor een plan gereed zijn en ambtelijk worden besproken. Dan zal ook besloten worden hoe de bezuiniging wordt ingevuld.

Er worden geen politieke of beleidsmatige obstakels gezien. Uiteraard spelen werkdruk en ook de andere bezuinigingen wel een rol bij de invulling van de bezuiniging

De budgetten sluiten niet meer aan op de kosten voor de uitvoering van de facilitaire dienstverlening. Er is een inventarisatie gemaakt van de huidige contracten. Hieruit is gebleken dat er een tekort wordt verwacht van € 0,4 miljoen. De aanbesteding van de schoonmaak van het stadhuis leidt tot € 0,6 miljoen aan hogere kosten. Dit ondanks een versoberde opdracht. Ook stijgen de kosten van facilitaire dienstverlening. Om dit op te lossen zijn er bezuinigingsmaatregelen genomen die optellen tot € 0,7 miljoen.

• € 45.000 bestuursbalie sluiten: door de bestuursbalie te sluiten kunnen we minder beveiliging inzetten.
• € 160.000 reprodienstverlening: door kritischer te zijn op nut en noodzaak denken we minder te hoeven afdrukken.
• € 50.000 postverzending: We gaan selecteren welke correspondentie echt via post moet worden verstrekt. Daardoor besparen we op postkosten. Dit betekent niet dat inwoners geen post meer van de gemeente ontvangen, maar we gaan nut en noodzaak beter afwegen.
• € 20.000 Catering en schoonmaak interne vergaderingen versoberen: We hebben koffie-, thee- en lunchvoorzieningen al geschrapt. Daar bovenop besparen we door de tussentijdse schoonmaak- en opruimrondes te beperken.
• € 45.000 audiovisuele ondersteuning Burgerzaal. Dit kost nu jaarlijks € 60.000. Door de apparatuur te vervangen hebben we deze ondersteuning niet meer nodig. Dit vergt wel een eenmalige investering in nieuwe apparatuur.
• € 102.000 sluiten vergaderlocatie de Voetnoot. Nu hebben we deze locatie beschikbaar voor cursussen en andere vergaderingen. Deze moet dan verplaatsen naar het stadhuis. De vrijkomende ruimte kan worden verhuurd aan externen.
• € 180.000 schilderwerk en reparaties versoberen. Het betreft wensen van de afdelingen en cosmetische herstelwerkzaamheden. Noodzakelijk onderhoud wordt gewoon uitgevoerd.
• € 80.000 geen bloemen meer bestellen voor festiviteiten.

In de begroting houden we geen rekening meer met een expliciete bezuiniging op de doorstroom van 18+'ers binnen de jeugdhulp met verblijf en de afbouw van behandeld naar begeleid wonen. Dit blijven wel doelstellingen.
Financieel moeten de jeugdhulpkosten namelijk binnen de 1,5% volumegroei blijven die is begroot. Inhoudelijk wordt dit gevolgd en gerapporteerd via een aparte raadsrapportage.
Daarnaast zijn er vanaf 2024 extra plekken Beschermd Wonen ingekocht om onder andere meer ruimte te bieden voor de 18+ doelgroep die nu nog in de jeugdzorg zit. Ook vind er jaarlijks een verrekening plaats naar beschermd wonen van verblijfskosten jeugdzorg voor 18+’ers in de jeugdhulp die een wachten op een beschermd wonen plek. Dit gaat om ongeveer € 1 miljoen per jaar.

Het is voor gemeenten belangrijk om vanuit de toegang te sturen op alternatieven voor zware verblijfsvormen, echter moeten deze alternatieven wel voorhanden zijn. Betaalbare woningen (met begeleiding) voor jongvolwassenen zijn schaars. Hierdoor is de uitstroom uit de jeugdhulp ook beperkt.
Ook gaan we de komende jaren veel inzetten op versterking van het lokale (voor)veld en de ontwikkeling van de stevige lokale teams. Dit moet ervoor zorgen dat achterliggende ouder- en gezinsproblematiek wordt aangepakt. Hiermee moet (ook) jeugdhulp worden verblijf zo veel als mogelijk worden voorkomen. De regionale producten en toewijzing naar verblijfszorg moet hier goed op worden aangesloten.
Ook blijft de druk op de hoogte van de tarieven en het terugdringen van niet gecontracteerde zorg nog steeds een aandachtspunt.

Bij de jaarrekening 2025 is er een extra nadeel van € 0,5 miljoen op de lokaal maatschappelijke opvang. Dit komt vooral door aanvullende afspraken waarvoor geen budget is. Door de kosten van de schakelteams te verlagen blijft er een tekort van € 0,4 miljoen over in 2026 als activiteiten worden voortgezet. Om binnen de begroting te blijven is er een bezuiniging opgelegd van € 0,4 miljoen.
De maatregelen die genomen kunnen worden zijn bijvoorbeeld: latere of geen uitvoering suïcide preventie, taakstelling op trainingshuizen, geen maatwerk meer (zoals opvang Doenersdreef) en onderzoek of kosten regionaal kunnen worden betaald. Dit moet nog worden onderzocht. Financieel ligt er de opdracht om ook in 2026 binnen het budget te blijven.   

De parkeerwinkel (bestaande uit de publieksbalie met werkplekken en de meldkamer) is nu ondergebracht in de Blekerstraat. De ruimten worden gehuurd.
Door de parkeerwinkel te verplaatsen naar het Stadhuis kunnen de huurkosten van circa € 80.000 worden bespaard.
Op dit moment onderzoeken we of we de parkeerwinkel kunnen inhuizen en daarmee huurkosten verminderen. Ook kijken we hierbij of het parkeerbeheer op afstand geregeld kan worden.

Op dit moment is er sprake van een lopend huurcontract tot 1-1-2027. Het contract moet uiterlijk halverwege 2026 opgezegd worden. Wij willen voor deze tijd onderzocht hebben wat de mogelijkheden of onmogelijkheden zijn. Waarbij ook de maatschappelijke impact, met name de gevolgen voor de dienstverlening aan de burgers, en de incidentele kosten die gepaard gaan met een eventuele verhuizing van de Parkeerwinkel. De kosten en mogelijkheden met betrekking tot aanpassing van de huidige structuur, de meldkamer en technisch apparatuur worden zorgvuldig in kaart gebracht. Wij kijken breder naar de Parkeerwinkel om te bepalen of dit in deze vorm nog aansluit bij de huidige dienstverlening. Dit werken wij uit voor het einde van het huurcontract.  

Er ligt een wetsvoorstel in de Tweede Kamer om de eigen bijdrage Wmo weer inkomensafhankelijk te maken. De invoering is uitgesteld naar 2028. Het invoeren van de inkomensafhankelijke bijdrage is door de Tweede Kamer controversieel verklaart. Op basis van het wetsvoorstel levert het invoeren van de wet € 390 miljoen op. Almere heeft een aandeel van ongeveer 1%. De afname van kosten is in potentie dan ongeveer € 3,9 miljoen. Het Rijk heeft het gemeentefonds van Almere met € 1,65 miljoen gekort. Er is dus een extra besparing mogelijk. Voorzichtigheidshalve hebben we hiervan € 0,63 miljoen ingeboekt.
Bovenop deze bezuiniging heeft het kabinet overigens een extra bezuiniging aangekondigd om de huishoudelijke hulp uit de Wmo te halen. Deze korting van landelijk ruim € 1 miljard komt hier bovenop.

• Het invoeren van de inkomensafhankelijke bijdrage is door de Tweede Kamer controversieel verklaart. Een nieuw kabinet zal moeten besluiten of deze eigen bijdrage wordt doorgevoerd en vanaf welk jaar. Er is een reëel risico op uitstel. Er is formeel nog geen uitstel gecommuniceerd, dit wachten wij af.
• De daling van de kosten en stijging van inkomsten uit eigen bijdragen is lager dan verwacht
• In het coalitieakkoord van het Rijk is een extra maatregel aangekondigd om de huishoudelijke hulp voor mensen die het kunnen betalen uit de Wmo te halen. Gemeenten zullen dan gekort worden op het gemeentefonds (inschatting € 3,7 miljoen). Ook ligt er nog een gemeentelijke taakstelling op de Wmo van  2 miljoen. Al deze maatregelen cumuleren terwijl niet exact duidelijk is wat de gevolgen zijn.

Voortgang eerste kwartaalrapportage 2026:
Momenteel wordt er met aanbieders gesproken over de aanpassing van het pakket en tarief van de huishoudelijk ondersteuning. Er ligt nu een voorstel voor gefaseerde verlaging van het aantal uren in het pakket inclusief tariefsaanpassing waarmee de bezuiniging kan worden ingevuld. De aanbieders moeten nog reageren. Het nieuwe pakket en tarief moet vanaf 1 juni 2026 ingaan. Het college moet dit tarief uiterlijk in mei vaststellen.

Achtergrond
Er liggen meerdere bezuinigingen op de Wmo ondersteuning, hulpmiddelen en het verzenden van brieven. Ook is er een knelpunt op de huisvesting van de Wijkteams. Deze bezuinigingen tellen op tot € 2 miljoen structureel.
Het voorstel is om alle bezuinigingen in te vullen via maatregelen op de huishoudelijke ondersteuning. Dat doen wij door:
a. strenger te sturen op toegang en uitstroom
b. het aantal uren per indicatie te beperken en scherpere tarieven af te spreken met aanbieders onder andere door het aantal uren te verlagen op basis van de werkelijke ureninzet van de aanbieders
c. Onze consulenten voeren meer huisbezoeken en herbeoordelingen uit. Wij streven in 2026 naar 5–10% minder cliënten.
d. wij willen een nieuw product ‘alleen schoonmaken’ opnemen in onze pakketten

Met deze aanpak realiseren wij structureel een besparing van circa €2 miljoen op een huidig budget van ruim €20 miljoen.

Wij zijn ons bewust van de risico’s, zoals juridische uitdagingen, mogelijk verzet vanuit de samenleving en het gevaar dat vooral lichtere cliënten afvallen waardoor de gemiddelde zorgzwaarte stijgt. Tegelijkertijd benutten wij de kansen die deze koers biedt: wij vergroten de focus op zelfredzaamheid, versterken onze onderhandelingspositie en zetten onze middelen doelmatiger in. Wij garanderen dat inwoners die HO echt nodig hebben ondersteuning blijven ontvangen, maar wij vragen nadrukkelijker om eigen inzet en tijdelijke oplossingen waar dat kan. Richting aanbieders sturen wij strakker op het aanbod, waarbij wij het gesprek met elkaar blijven voeren om samen te zorgen voor een houdbaar Wmo-stelsel in Almere.

Er moeten nog afspraken met de aanbieders worden gemaakt. Dit ontwikkeling is positief. Maar we zullen het resultaat moeten afwachten voordat de effecten duidelijk zijn.