Risico's

Het is zeer onzeker of het Rijk de geadviseerde middelen uit het Van-Ark Rapport voor de jeugdhulp volledig en structureel beschikbaar stelt. Gemeente krijgen tot nu toe een beperkt deel van het geld incidenteel tot en met 2027. Vanaf 2028 is onduidelijk of er nog extra geld komt.  In het coalitieakkoord van het Rijk staan hierover ook geen voornemens. Tegelijk is er een bezuinigingsopgave en moeten de maatregelen van de hervormingsagenda worden doorgevoerd. Omdat deze maatregelen nog niet concreet en hard zijn vertaald in wetgeving gaan wij er vanuit dat de kosten vanaf 2028 niet gaan dalen. Dit tekort is opgenomen in de begroting. Voor Almere gaat dit om een bedrag van € 14 miljoen. Dit risico is dus al als kosten in de begroting opgenomen.
Ook kunnen de kosten stijgen door hogere vraag en hogere tarieven. Hiervoor hebben we een risico opgenomen in het weerstandsvermogen. Het totale financiële risico bedraagt circa € 78 miljoen. Hiervoor is € 15,6 miljoen gereserveerd (20%).

• We zijn via de VNG met het kabinet in gesprek over de hervormingsagenda en de uitkomsten van de commissie van Ark. We zullen hierbij in blijven zetten op adequate compensatie. In 2027 zal er een nieuw onderzoek komen naar de stand van zaken van de hervormingsagenda jeugdhulp.
• Het is de bedoeling dat er vanaf 2028 een andere financiering komt voor de jeugdhulp. Dit betekent overigens niet direct extra geld. Maar het biedt wel de mogelijkheid om bijvoorbeeld ook het budget te indexeren tegen de OVA-index. Hierdoor zouden we dit risico kwijtraken.
• We moeten via de bezuinigingsmaatregelen die al lopen, de nieuwe contracten en de transformatie van de jeugdhulp door de sociale basis te versterken en stevige lokale teams in te richten de kosten van de jeugdhulp in de grip krijgen.

We hebben de risico’s als volgt financieel vertaald

• 2% hogere OVA index 2027 en 2028: Dit gaat om ongeveer € 18 miljoen over de jaren 2027-2030.
• 3% hogere volumegroei per jaar, Dit gaat om ongeveer € 60 miljoen over de jaren 2026-2030.

In totaal is het risico € 78 miljoen. We reserveren € 15,6 miljoen voor het risico dat de bezuiniging van de jeugdhulp niet tijdig wordt ingevuld. Dit is 20% van de totaal geïdentificeerde risico's. Dit komt overeen met de risicokans laag. Dit vinden wij voor nu afdoende. Dit gezien het onwaarschijnlijk is dat alle risico’s zich gelijktijdig in volle omvang voordoen. Tevens kan er tussentijds worden bijgestuurd en stellen we ook vier keer per jaar de begroting bij.

Dit risico is komen te vervallen.

Als gevolg van hogere klantenaantallen en hogere gemiddelde kosten dan landelijk was in 2025 sprake van een tekort van € 1 miljoen op het bijstandsbudget.
Bij dezelfde economische omstandigheden kan ook 2026 een tekort van circa € 1 miljoen geven; met 60% kans is risicobedrag € 0,6 miljoen.

We zetten maximaal in op re-integratie en kwetsbare doelgroepen om zo veel mogelijk klanten uit de bijstand te laten stromen/ dan wel instroom te voorkomen.

Gelet op de uitkomst van de afgelopen jaren is de kans reëel dat de gemeente Almere niet uitkomt met het beschikbare bijstandsbudget in 2026.

De jeugdzorg staat al lange tijd onder druk. Dit heeft ook impact op de organisatie die bezig is met de verschillende opgaven die zowel op lokaal, regionaal en landelijk niveau spelen. De afgelopen periode is onze organisatie van de jeugdhulp verder onder druk komen te staan. Er is een inhoudelijk verbeterplan nodig waarin alle opgaven en knelpunten in kaart worden gebracht. Dit gaat vooral om kwaliteit, aansturing en uitvoeringskracht. Dit plan is nog niet gereed en maakt geen onderdeel uit van deze Voorjaarsnota. Er is hierdoor ook een capaciteitsprobleem, al tonen benchmarks aan dat de capaciteit in normale omstandigheden ongeveer voldoende zou moeten zijn. Door deze problemen komen de grote opgaven zoals de transformatie op de jeugdhulp en het vormen van stevige lokale teams onder druk te staan. Als er onvoldoende of te laat wordt ingegrepen kan dit grote gevolgen hebben voor de benodigde transformatie van de jeugdzorg binnen Almere.  
We verwachten dat extra inzet op korte termijn noodzakelijk is om de organisatie te versterken om deze opgaven op te pakken. Op dit moment wordt gewerkt aan een plan waarin de gefaseerde opbouw van de benodigde organisatie wordt vormgegeven. We nemen een risicoreservering op van € 0,6 miljoen voor incidentele uitgaven in 2026.